by Voleybol, Türkiye’de özellikle son yıllarda büyük bir popülerlik kazanan spor dallarından biri. Filenin Sultanları’nın uluslararası arenada elde ettiği başarılar, milyonlarca kişinin bu spora olan ilgisini artırdı. Belki de futbol maçlarından sonra en çok izlenen ve konuşulan takım sporu diyebiliriz. Ancak voleybol maçlarını gerçekten anlayarak izlemek ya da sahada oynamak istiyorsanız, temel voleybol kurallarını bilmeniz gerekiyor.
İçindekiler
- Voleybol Nedir? Kısa Tarihçe
- Türkiye’de Voleybolun Gelişimi
- Voleybol Sahası Ölçüleri ve Ekipman
- Voleybol Kaç Kişi ile Oynanır?
- Rotasyon Kuralı Nasıl İşler?
- Servis Kuralları ve Servis Çeşitleri
- Puanlama Sistemi: Set ve Sayı Düzeni
- Temel Oyun Kuralları
- Hücum ve Blok Kuralları
- Libero Kuralları
- Hatalar ve İhlaller
- Hakem Sistemi ve Kartlar
- Salon Voleybolu ve Plaj Voleybolu Farkları
- Dünya ve Avrupa’daki Büyük Voleybol Turnuvaları
- Voleybol Terimleri Sözlüğü
- Sıkça Sorulan Sorular
Bu rehberde voleybol kurallarını saha ölçülerinden puanlama sistemine, servis kurallarından libero pozisyonuna kadar tüm detaylarıyla ele alıyoruz. İster ilk kez voleybol ile tanışıyor olun ister bilgilerinizi tazelemek isteyin, bu kapsamlı kaynak tam size göre.
Voleybol Nedir? Kısa Tarihçe
Voleybol, altışar kişilik iki takımın bir file üzerinden topu karşı sahaya göndermeye çalıştığı bir takım sporudur. 1895 yılında ABD’nin Massachusetts eyaletinde beden eğitimi öğretmeni William G. Morgan tarafından icat edilmiştir. Morgan, basketbol, beyzbol, tenis ve hentbolun özelliklerini birleştirerek yeni bir oyun tasarlamış ve başlangıçta “Mintonette” adını vermiştir. Topa yere değmeden vurma ilkesinden (vole) yola çıkılarak sonradan “voleybol” adı benimsenmiştir.
İlk voleybol kuralları Morgan tarafından kaleme alınmış, ardından YMCA ve NCAA’nın ortak çalışmasıyla 1916’da yeniden düzenlenmiştir. ABD’de kısa sürede tutulan voleybol, I. Dünya Savaşı sırasında Amerikan askerleri aracılığıyla Avrupa’ya da yayılmıştır. 1947’de Paris’te Uluslararası Voleybol Federasyonu (FIVB) kurulmuş, ilk Erkekler Dünya Şampiyonası 1949’da, ilk Kadınlar Dünya Şampiyonası ise 1952’de düzenlenmiştir. Voleybol 1964 Tokyo Olimpiyatları’nda ilk kez olimpik programa alınmıştır. Günümüzde FIVB’ye 220’den fazla ülke üyedir ve voleybol dünyanın en çok oynanan takım sporlarından biri konumundadır.
Türkiye’de Voleybolun Gelişimi
Türkiye’de voleybola ilgi 1919’lara kadar uzanır. Ülkenin ilk beden eğitimi öğretmenlerini yetiştiren Selim Sırrı Tarcan, Türkiye’de voleybol sporunun altyapısını okullarda kurarak başlatan ilk isimdir. 1924-1948 arası bölgesel olarak yürütülen şampiyonalar, 1948’den itibaren Türkiye Voleybol Şampiyonası olarak organize edilmeye başlanmıştır.
Türkiye Voleybol Federasyonu (TVF) 1958’de “Voleybol-Eltopu Federasyonu” adıyla kurulmuş ve 28 Ekim 2004’te özerk yapıya kavuşmuştur. TVF; FIVB, Avrupa Voleybol Konfederasyonu (CEV) ve Balkan Voleybol Birliği (BVA) üyesidir.
Sultanlar Ligi ve Efeler Ligi
Türk voleybolunun en prestijli kulüp organizasyonları Vodafone Sultanlar Ligi (kadınlar) ve SMS Grup Efeler Ligi (erkekler) şeklinde anılmaktadır. Kadınlarda 1984-85 sezonundan itibaren deplasmanlı lig formatına geçilmiş olup Eczacıbaşı, VakıfBank, Fenerbahçe Opet gibi kulüpler dünya çapında tanınan markalar haline gelmiştir. Erkeklerde ise 1970-71 sezonundan bu yana deplasmanlı lig oynanmakta; Halkbank, Ziraat Bankkart, Arkas gibi takımlar öne çıkmaktadır.
Türk kulüpleri Avrupa’da CEV Şampiyonlar Ligi, CEV Kupası ve Challenge Kupası’nda mücadele etmektedir. Kadınlarda ilk uluslararası kupayı 1999’da Eczacıbaşı, erkeklerde ise 2009’da Arkas kazanmıştır. VakıfBank ve Eczacıbaşı, CEV Şampiyonlar Ligi’ni birden fazla kez kazanarak Türk voleybolunu Avrupa’nın zirvesine taşımıştır.
Milli Takım Başarıları
Filenin Sultanları, 2023 FIVB Milletler Ligi şampiyonluğu ve 2024 Paris Olimpiyatları başarısıyla Türk voleybol tarihinin en parlak dönemini yaşamaktadır. Kadın Milli Takımı ayrıca FIVB Dünya Şampiyonası’nda finale yükselerek tarihine altın harflerle yazılan bir ilke imza atmıştır. Erkek Milli Takımı (Filenin Efelleri) da Avrupa Şampiyonası ve Milletler Ligi’nde başarılı sonuçlar elde etmektedir. Bu başarılar voleybol kurallarına olan merakı da artırmış, Türkiye’de spora ilgi her geçen yıl katlanarak büyümektedir.
Voleybol Sahası Ölçüleri ve Ekipman
Voleybol kurallarını anlamanın ilk adımı, oyunun oynandığı sahayı tanımaktır. FIVB standartlarına göre voleybol sahasının ölçüleri ve temel ekipman bilgileri şöyledir:
| Özellik | Ölçü / Bilgi |
|---|---|
| Saha uzunluğu | 18 metre |
| Saha genişliği | 9 metre |
| Her yarı alan | 9 x 9 metre |
| File yüksekliği (erkek) | 2,43 metre |
| File yüksekliği (kadın) | 2,24 metre |
| Hücum çizgisi | Fileden 3 metre uzaklıkta |
| Serbest bölge | Her yönde minimum 3 metre |
| Top ağırlığı | 260-280 gram |
| Top çevresi | 65-67 cm |
| Çizgi genişliği | 5 cm |
Saha, ortadan file ile iki eşit alana bölünür. Filenin iki kenarında “anten” adı verilen dikey çubuklar bulunur. Topun antenler arasından geçmesi zorunludur; antenin dışından geçen top hariç sayılır. Sahanın etrafındaki sınır çizgileri oyun alanının bir parçasıdır, yani top çizgiye temas ederse “iç” kabul edilir.
Voleybol Kaç Kişi ile Oynanır?
Voleybol sahada 6’şar kişilik iki takım ile oynanır. Her takımın yedek oyuncuları da dahil toplam kadrosu genellikle 12-14 kişiden oluşur. Sahada aynı anda 6 oyuncu yer alır: 3 oyuncu ön hatta (fileye yakın), 3 oyuncu arka hatta konumlanır.
Oyuncu Pozisyonları
Voleybol sahasındaki pozisyonlar numaralarla ifade edilir:
Ön hat oyuncuları: Pozisyon 4 (ön sol), Pozisyon 3 (ön orta), Pozisyon 2 (ön sağ). Bu oyuncular hücum ve blok görevlerini üstlenir.
Arka hat oyuncuları: Pozisyon 5 (arka sol), Pozisyon 6 (arka orta), Pozisyon 1 (arka sağ). Bu oyuncular savunma ve top karşılama ağırlıklı görev yapar. Arka hat oyuncuları ancak 3 metre çizgisinin gerisinden zıplayarak hücum edebilir.
Her oyuncunun sahada belirli bir rolü vardır. Başlıca roller şunlardır: Pasör takımın oyun organizatörüdür ve hücumculara pas dağıtır. Smaçör (köşe vurucu) takımın ana hücum gücüdür. Orta oyuncu hem hızlı hücum hem de blok sorumluluğu taşır. Libero ise tamamen savunmaya odaklı özel bir pozisyondur.
Rotasyon Kuralı Nasıl İşler?
Voleybol kuralları arasında en önemli ve en çok karıştırılan konulardan biri rotasyon kuralıdır. Rotasyon, oyunun düzenini ve adaletini sağlayan temel bir mekanizmadır.
Rotasyon şu şekilde çalışır: Servis karşılayan takım ralliyi kazanıp servis hakkını aldığında, o takımın tüm oyuncuları saat yönünde bir pozisyon döner. Böylece Pozisyon 2’deki oyuncu Pozisyon 1’e (servis pozisyonu) geçer, Pozisyon 1’deki Pozisyon 6’ya geçer ve bu şekilde devam eder.
Rotasyon kuralının temel amacı, tüm oyuncuların maç boyunca farklı pozisyonlarda görev almasını sağlamaktır. Bu sayede her oyuncu hem hücum hem savunma sorumluluğu üstlenir. Rotasyonun doğru uygulanmaması pozisyon hatası olarak değerlendirilir ve rakip takıma sayı kazandırır.
Setin başında takım koçu bir başlangıç dizilişi belirler ve bu diziliş set boyunca referans noktası olarak kullanılır. Hakem, her servis öncesi oyuncuların pozisyon sırasını kontrol eder.
Servis Kuralları ve Servis Çeşitleri
Voleybol maçı servis atışı ile başlar. İlk servisi kullanacak takım maç başında yapılan kura ile belirlenir. Servis kuralları, voleybol kuralları içinde oldukça detaylı bir yer tutar.
Temel Servis Kuralları
Servis, Pozisyon 1’deki oyuncu tarafından arka çizginin gerisinden atılır. Hakem düdüğü çaldıktan sonra oyuncunun 8 saniye içinde servis kullanması gerekir. Top havaya atılmalı ve tek elle vurulmalıdır. Servis atışında top filenin üzerinden geçerek rakip sahaya ulaşmalıdır. Servisin fileye değip karşı sahaya geçmesi (let servis) 2025 güncel kurallarına göre geçerlidir ve oyun devam eder.
Başlıca Servis Çeşitleri
Smaç servis: Oyuncunun topu yüksekte karşılayarak sert bir vuruşla attığı servis türüdür. Top çok yüksek bir hıza ulaşır ve karşılaması güçtür.
Plase servis: Topun dönmeden, havada salınarak gitmesini sağlayan daha kontrollü bir atıştır. Plase servisin öngörülemeyen hareketi, karşılayan takım için zorluk yaratır.
Alttan servis: Özellikle amatör düzeyde sıkça kullanılan, öğrenmesi kolay bir servis türüdür.
Puanlama Sistemi: Set ve Sayı Düzeni
Voleybol kuralları içinde puanlama sistemi, maçın sonucunu belirleyen en kritik unsurdur. Günümüzde tüm uluslararası müsabakalarda ralli sayı sistemi uygulanır. Bu sistemde her rallinin sonunda, servis atan ya da karşılayan fark etmeksizin, ralliyi kazanan takım 1 sayı alır.
| Set | Hedef Sayı | Minimum Fark | Not |
|---|---|---|---|
| 1. Set | 25 | 2 sayı | 24-24’te 2 fark olana kadar devam eder |
| 2. Set | 25 | 2 sayı | Aynı kural geçerli |
| 3. Set | 25 | 2 sayı | Aynı kural geçerli |
| 4. Set | 25 | 2 sayı | Aynı kural geçerli |
| 5. Set (Karar Seti) | 15 | 2 sayı | 14-14’te 2 fark olana kadar devam eder |
Maçı kazanmak için 3 set almak gerekir. Olası maç sonuçları 3-0, 3-1 veya 3-2 şeklindedir. Her set sonunda takımlar saha değişimi yapar. Karar setinde ise bir takım 8 sayıya ulaştığında saha değişimi gerçekleşir.
Teknik mola uygulaması da voleybol kurallarının önemli bir parçasıdır. İlk dört sette, önde olan takım 8. ve 16. sayıya ulaştığında 60 saniyelik zorunlu teknik mola verilir. Bunun yanı sıra her takımın set başına 30 saniyelik 2 isteğe bağlı mola hakkı vardır. Karar setinde teknik mola uygulanmaz.
Temel Oyun Kuralları
Voleybolda oyunun akışını belirleyen bazı temel kurallar vardır. Bu kurallar, maçın adil ve düzenli bir şekilde devam etmesini sağlar.
Her takımın topu karşı sahaya göndermeden önce en fazla 3 kez topa dokunma hakkı vardır. Blok teması bu 3 dokunuşa dahil değildir; yani bloktan sonra takım hala 3 dokunuş hakkına sahiptir. Aynı oyuncu art arda topa iki kez dokunamaz. Ancak blok yapan oyuncu, blok temasının ardından ikinci dokunuşu yapabilir; bu voleybol kurallarına uygundur.
Top oyun sırasında vücudun herhangi bir yeri ile oynanabilir. Yani sadece el ve kol değil, ayak, diz veya baş gibi vücut bölümleri ile de topa temas etmek serbesttir. Ancak top sabit şekilde elde tutulamaz, taşınamaz veya fırlatılamaz. Topun temiz bir vuruşla karşılanması gerekir.
Top filenin üzerinden geçmelidir ve antenler arasından gönderilmelidir. Antenlerin dışından ya da altından geçen toplar hariç sayılır.
Hücum ve Blok Kuralları
Hücum ve blok, voleybolun en heyecan verici anlarını oluşturur. Ancak bu aksiyonlar da belirli voleybol kuralları çerçevesinde gerçekleşir.
Hücum Kuralları
Ön hat oyuncuları (Pozisyon 2, 3, 4) file önünde özgürce hücum yapabilir. Arka hat oyuncuları ise hücum yapmak isterlerse 3 metre çizgisinin gerisinden zıplamalıdır. Çizgiye basarak veya çizgiyi geçerek yapılan hücum, kural hatası sayılır ve rakip takıma sayı verir. Libero oyuncusu hiçbir koşulda file üzerinden hücum yapamaz.
Smaç, voleybolun en etkili hücum silahıdır. Topun hızı profesyonel maçlarda saatte 100 km’yi aşabilir. Smaç dışında plase (yumuşak dokunuş) ve tık (parmak ucu ile yönlendirme) gibi hücum teknikleri de yaygın şekilde kullanılır.
Blok Kuralları
Blok, rakibin hücumunu file üzerinde engelleme girişimidir. Yalnızca ön hat oyuncuları blok yapabilir. Arka hat oyuncuları veya libero blok girişiminde bulunamaz. Blok sırasında oyuncuların elleri rakip sahaya uzanabilir, ancak rakibin pas veya set hareketine müdahale etmemelidir. Blok sırasında fileye dokunmak yasaktır.
Blok tek, çift veya üçlü olarak yapılabilir. İyi organize edilmiş bir çift blok, rakibin hücum seçeneklerini ciddi ölçüde kısıtlar.
Libero Kuralları
Libero, voleybolun en özgün pozisyonlarından biridir ve kendine has kurallara tabidir. Farklı renkte forma giymesi, onu sahada kolayca ayırt edilebilir kılar. Voleybol kuralları çerçevesinde liberonun görev ve sınırları net bir şekilde tanımlanmıştır.
Libero yalnızca arka hat oyuncularının yerine girebilir. Oyuncu değişikliklerinden bağımsız olarak serbest giriş-çıkış yapabilir. Servis kullanamaz (FIVB kurallarına göre). File üzerinden hücum yapamaz ve blok girişiminde bulunamaz. Ön alan (3 metre çizgisinin önü) içinde parmak pas ile topa dokunursa, bu pastan yapılacak hücum file üzerinden geçemez.
FIVB’nin 2021’de yaptığı kural güncellemesi ile liberolar artık takım kaptanı olabilir. Bu değişiklik 2025-2028 kural döneminde de geçerlidir.
Liberonun temel görevi manşet ve savunma ile takımın arka hatını güçlendirmektir. İyi bir libero, takımın servis karşılama başarısını ve genel savunma kalitesini doğrudan yükseltir.
Hatalar ve İhlaller
Voleybol kurallarına aykırı her hareket rakip takıma sayı kazandırır. En sık karşılaşılan hatalar ve ihlaller şunlardır:
| Hata Türü | Açıklama |
|---|---|
| Çift vuruş | Aynı oyuncunun topa art arda iki kez dokunması |
| Top taşıma | Topun elde tutulması, sürüklenmesi veya fırlatılması |
| Dördüncü vuruş | Takımın topu 3 dokunuşta karşıya gönderememesi |
| Fileye temas | Oyun sırasında fileye dokunulması |
| Orta çizgi ihlali | Oyuncunun ayak veya vücuduyla rakip sahaya geçmesi |
| Hücum çizgisi ihlali | Arka hat oyuncusunun 3 metre çizgisini geçerek hücum etmesi |
| Servis hatası | Çizgiye basma, süreyi aşma veya topu sahaya gönderememe |
| Pozisyon hatası | Servis anında oyuncuların doğru rotasyon düzeninde olmaması |
Bu hataları bilmek, voleybol kurallarını kavramanın ve maçları daha bilinçli takip etmenin anahtarıdır.
Hakem Sistemi ve Kartlar
Voleybol maçlarında görev yapan hakemler ve kart sistemi şu şekilde işler:
Başhakem: Maçın en yetkili hakemidir ve yüksek bir sandalyede yer alır. Tüm kararların nihai sorumlusudur.
Yardımcı hakem: Filenin karşı tarafında görev yapar ve özellikle file hataları ile saha ihlallerini takip eder.
Yazı hakemi: Skor takibi ve oyuncu değişikliklerinin kayıt altına alınmasını sağlar.
Çizgi hakemleri: Topun saha içinde veya dışında olduğunu belirler.
Voleybolda disiplin cezaları kademeli olarak uygulanır. Uyarı aşamasında hakem sözlü uyarı verir ve herhangi bir ceza uygulanmaz. İhtar aşamasında sarı kart gösterilir ve rakip takıma sayı ile birlikte servis hakkı verilir. Oyundan çıkarma aşamasında kırmızı kart gösterilir, oyuncu setin geri kalanında oynayamaz. Diskalifiye durumunda ise sarı ve kırmızı kart birlikte gösterilir ve oyuncu maçın geri kalanında müsabaka alanını terk etmek zorundadır.
Profesyonel voleybol kuralları kapsamında video review (challenge) sistemi de uygulanmaktadır. Takımların set başına belirli sayıda itiraz hakkı bulunur ve tartışmalı pozisyonlar video inceleme ile değerlendirilir.
Salon Voleybolu ve Plaj Voleybolu Farkları
Voleybol denince akla genellikle salon voleybolu gelse de plaj voleybolu da olimpik bir branştır ve kendine özgü voleybol kuralları barındırır. İkisi arasındaki temel farklar şöyledir:
| Özellik | Salon Voleybolu | Plaj Voleybolu |
|---|---|---|
| Takım | 6 oyuncu | 2 oyuncu |
| Saha | 18×9 m | 16×8 m |
| Zemin | Parke / suni | Kum |
| Set sayısı | 5 set (25 sayı) | 3 set (21 sayı) |
| Karar seti | 15 sayı | 15 sayı |
| Libero | Var | Yok |
| Oyuncu değişikliği | Var | Yok |
| Rotasyon | Var | Serbest pozisyon |
| Teknik mola | Var | Yok |
Plaj voleybolunda oyuncuların her pozisyonda görev yapması gerektiği için teknik çeşitlilik ve kondisyon açısından farklı bir beceri seti gerektirir. Salon voleybolunda ise uzmanlaşma ve takım organizasyonu daha belirleyicidir.
Dünya ve Avrupa’daki Büyük Voleybol Turnuvaları
Voleybol kurallarını öğrendikten sonra, bu kuralların sahneye konduğu büyük turnuvaları da tanımak faydalı olacaktır. Dünya ve Avrupa’daki en prestijli voleybol organizasyonları şunlardır:
Dünya Çapında Turnuvalar
Olimpiyat Oyunları: Voleybol 1964’ten bu yana olimpik programda yer almaktadır. Hem salon hem plaj voleybolu olimpiyatlarda mücadele edilir. Olimpiyat altın madalyası, voleybolda ulaşılabilecek en yüksek bireysel ve takım başarısıdır.
FIVB Dünya Şampiyonası: Olimpiyatlar dışındaki en kapsamlı milli takım turnuvasıdır. 1949’dan beri düzenlenmekte olup 2025 itibarıyla her iki yılda bir yapılmaktadır. 2025 formatında 32 takım mücadele etmektedir. En başarılı ülkeler arasında İtalya, Brezilya, Polonya ve eski Sovyetler Birliği yer alır.
FIVB Milletler Ligi (VNL): 2018’de eski Dünya Ligi ve Dünya Grand Prix’sinin yerini alan yıllık turnuvadır. 16 milli takımın dünyanın farklı şehirlerinde birbirleriyle karşılaştığı bu organizasyon, voleybolun en çok izlenen yıllık turnuvası haline gelmiştir. Türkiye kadın milli takımı 2023’te bu turnuvayı kazanarak tarihe geçmiştir.
FIVB Kulüpler Dünya Şampiyonası: Kıta şampiyonlarının katıldığı kulüp bazlı en prestijli turnuvadır. Türk kulüpleri VakıfBank ve Eczacıbaşı bu turnuvada birden fazla şampiyonluk elde etmiştir.
Avrupa Turnuvaları
CEV Şampiyonlar Ligi: Avrupa’nın en prestijli kulüp turnuvasıdır. Her ülkenin lig şampiyonları ve üst sıra takımları katılır. VakıfBank, Eczacıbaşı ve Fenerbahçe Opet bu turnuvada Türkiye’yi başarıyla temsil etmiştir.
CEV Kupası: Şampiyonlar Ligi’nin bir alt seviyesindeki Avrupa kulüp turnuvasıdır.
CEV Challenge Kupası: Avrupa’daki üçüncü seviye kulüp organizasyonudur.
CEV Avrupa Şampiyonası: Milli takımların mücadele ettiği kıtasal şampiyonadır. Türkiye kadın milli takımı bu turnuvada birçok kez madalya kazanmıştır.
Voleybol Terimleri Sözlüğü
Voleybol kurallarını tam anlamıyla kavrayabilmek için sıkça karşılaşılan terimleri bilmek önemlidir. İşte voleybolda en çok kullanılan terimler:
Ralli: Servis atışından sayı kazanılana kadar geçen süre. Her rallinin sonunda bir takım puan alır.
Manşet: Kolların birleştirilmesiyle yapılan top karşılama tekniği. Özellikle servis karşılama ve savunmada kullanılır.
Parmak pas: Parmak uçlarıyla topun yönlendirilmesi. Genellikle pasörler tarafından set paslarda kullanılır.
Set (pas): Hücumcuya hücum yapması için verilen organizasyon pası. Pasörün temel görevidir.
Smaç: File önünden sert bir vuruşla topun rakip sahaya gönderilmesi. Voleybolun en etkili hücum hareketi.
Blok: Rakibin hücumunu file üzerinde engelleme girişimi.
Plase: Topun yumuşak bir dokunuşla rakip sahadaki boşluğa yönlendirilmesi.
Ace (As servis): Servis atışının doğrudan sayıyla sonuçlanması, rakibin topa hiç dokunamaması veya ilk teması kontrol edememesi durumu.
Dig (Kurtarış): Sert bir hücumu savunarak topu havada tutma hareketi.
Joust (Ortak top): İki rakip oyuncunun aynı anda topu file üzerinde tutması durumu.
Let servis: Servis atışının fileye değip karşı sahaya geçmesi. Güncel voleybol kurallarına göre geçerlidir.
Side-out: Servis karşılayan takımın ralliyi kazanarak servis hakkını elde etmesi.
Basma (Stuff block): Blok yaparak topun doğrudan hücum eden takımın sahasına düşmesini sağlama.
Çapraz hücum: Smaçörün topu sahanın karşı köşesine doğru çapraz açıyla göndermesi.
Paralel hücum: Topun yan çizgiye paralel şekilde gönderildiği hücum türü.
Dublaj: Blok yapılmayan bölgelere savunma oyuncularının konumlanması.
Pipe (Boru): Arka orta hat oyuncusunun (Pozisyon 6) hücum çizgisinin gerisinden yaptığı hücum.
Beş-bir (5-1) sistemi: Sahada tek pasör ve beş smaçörle oynanan oyun sistemi. Profesyonel düzeyde en yaygın kullanılan taktik formasyondur.
Dört-iki (4-2) sistemi: İki pasör ve dört smaçörle oynanan oyun sistemi. Amatör ve eğitim amaçlı maçlarda tercih edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Voleybol kaç kişi ile oynanır?
Voleybol sahada 6’şar kişilik iki takım ile oynanır. Yedeklerle birlikte bir takım kadrosu genellikle 12-14 kişiden oluşur.
Voleybol maçı ne kadar sürer?
Voleybol maçlarının belirli bir süre sınırı yoktur. Maç setlerin kazanılmasıyla sona erer. Ortalama bir maç 60-90 dakika sürer, ancak çekişmeli 5 setlik maçlar 2 saatten fazla sürebilir.
Voleybolda kaç set oynanır?
Maksimum 5 set oynanır. 3 set kazanan takım maçı alır. Sonuçlar 3-0, 3-1 veya 3-2 şeklinde olabilir.
Libero neden farklı forma giyer?
Libero farklı renkte forma giyer çünkü serbest giriş-çıkış yapan özel bir savunma oyuncusudur. Farklı forması, hakemlerin ve seyircilerin onu kolayca ayırt edebilmesini sağlar.
Voleybolda top ayakla oynanabilir mi?
Evet. FIVB kurallarına göre top vücudun herhangi bir yeri ile oynanabilir, ayak dahil. Ancak topun temiz bir temasla karşılanması gerekir.
Servis fileye değerse ne olur?
Servisin fileye değip karşı sahaya geçmesi (let servis) güncel voleybol kurallarına göre geçerlidir ve oyun devam eder.
Voleybolda challenge (itiraz) sistemi var mı?
Evet. Profesyonel voleybol müsabakalarında takımların video inceleme talep etme hakkı vardır. Bu sistem “challenge” veya “video review” olarak adlandırılır ve her takımın set başına belirli sayıda itiraz hakkı bulunur.
Voleybolda oyuncu değişikliği sınırı nedir?
FIVB voleybol kurallarına göre her takımın bir sette 6 oyuncu değişikliği hakkı vardır. Libero değişiklikleri bu sayıya dahil değildir.
Voleybolda en önemli turnuva hangisidir?
Olimpiyat Oyunları voleybolda en prestijli turnuva kabul edilir. Bunun yanında FIVB Dünya Şampiyonası ve Milletler Ligi (VNL) de en üst düzey organizasyonlardandır.
Türkiye’de voleybol ligleri nasıl işler?
Kadınlarda Vodafone Sultanlar Ligi, erkeklerde SMS Grup Efeler Ligi, Türkiye’nin en üst düzey voleybol organizasyonlarıdır. Altında 1. Lig, 2. Lig ve bölgesel ligler yer alır.
Kaynak referansı: Bu rehberdeki voleybol kuralları FIVB’nin 2025-2028 Resmi Voleybol Oyun Kuralları baz alınarak hazırlanmıştır.
